Nhắc đến ẩm thực đường phố Nhật Bản, nhiều người thường nghĩ ngay đến takoyaki hay ramen, ít ai để ý đến okonomiyaki – một món bánh mặn được ví như “bánh xèo kiểu Nhật” nhưng vẫn còn khá xa lạ với thực khách Việt. Từng lớp bột trộn cùng bắp cải bào, hải sản hoặc thịt, chiên vàng giòn rồi phủ lên trên là lớp sốt đậm đà cùng mayonnaise kẻ vân đẹp mắt, tạo nên một món ăn vừa lạ vừa quen. Bài viết dưới đây sẽ chia sẻ trải nghiệm thực tế khi thưởng thức okonomiyaki, từ nguồn gốc, sự khác biệt với bánh xèo Việt Nam cho đến cách làm okonomiyaki tại nhà để ai cũng có thể tự tay thực hiện.
1. Okonomiyaki là gì? Món ăn “tuỳ thích” của người Nhật
Okonomiyaki là món bánh mặn truyền thống của Nhật Bản, làm từ bột mì pha loãng trộn cùng bắp cải bào nhỏ, sau đó thêm các loại nhân tùy chọn như thịt ba chỉ, tôm, mực hoặc phô mai rồi chiên trên bếp gang phẳng. Tên gọi món ăn ghép từ “okonomi” nghĩa là tùy thích và “yaki” nghĩa là nướng hoặc chiên, phản ánh đúng tinh thần của món bánh này: thực khách có thể tự chọn nguyên liệu theo sở thích cá nhân mà không bị gò bó vào công thức cố định.
Món ăn có nguồn gốc từ vùng Kansai, đặc biệt gắn liền với hai thành phố Osaka và Hiroshima, mỗi nơi lại có một phong cách chế biến riêng. Ở Osaka, các nguyên liệu thường được trộn chung với bột trước khi chiên, còn tại Hiroshima, người ta lại chiên từng lớp riêng biệt rồi xếp chồng lên nhau cùng mì soba hoặc udon, tạo nên phiên bản dày và nhiều tầng hơn.
Ban đầu, okonomiyaki chỉ là món ăn bình dân xuất hiện sau Thế chiến thứ hai, khi nguyên liệu còn khan hiếm nên người dân tận dụng bột mì và rau củ sẵn có để chế biến thành bữa ăn no bụng. Theo thời gian, món bánh này dần được cải tiến, trở thành đặc sản được yêu thích tại các quán ăn, lễ hội ẩm thực trên khắp Nhật Bản, và gần đây cũng bắt đầu xuất hiện nhiều hơn tại các thành phố lớn ở Việt Nam.
2. Okonomiyaki khác bánh xèo Việt Nam thế nào
Nhiều người khi lần đầu nhìn thấy okonomiyaki thường liên tưởng ngay đến bánh xèo quen thuộc vì cả hai đều là bánh mặn chiên trên chảo, có nhân thịt và rau củ. Tuy nhiên nếu tìm hiểu kỹ, sẽ thấy okonomiyaki khác bánh xèo Việt Nam thế nào ở khá nhiều điểm cơ bản.
Khác biệt đầu tiên nằm ở phần bột. Bánh xèo Việt Nam dùng bột gạo pha cùng nước cốt dừa và bột nghệ để tạo màu vàng đặc trưng, cho ra lớp vỏ mỏng, giòn rụm khi chiên. Trong khi đó, okonomiyaki dùng bột mì pha loãng cùng nước dashi hoặc trứng, tạo kết cấu bánh dày, mềm xốp hơn hẳn so với độ giòn tan của bánh xèo.
Khác biệt tiếp theo là cách trộn nguyên liệu. Với bánh xèo, nhân thịt, tôm và giá đỗ thường được đặt lên trên lớp bột khi đang chiên trên chảo, còn okonomiyaki lại trộn toàn bộ bắp cải bào, hải sản hoặc thịt trực tiếp vào phần bột trước khi đổ lên bếp, khiến các nguyên liệu hòa quyện chặt chẽ vào từng miếng bánh thay vì tách lớp rõ ràng như bánh xèo.
Cuối cùng, cách thưởng thức cũng có sự khác biệt rõ rệt. Bánh xèo Việt Nam thường ăn kèm rau sống, cuốn bánh tráng và chấm nước mắm chua ngọt, trong khi okonomiyaki được ăn trực tiếp bằng nĩa hoặc đũa nhỏ ngay trên đĩa, phủ thêm sốt okonomiyaki đậm vị cùng mayonnaise, không cần chấm thêm gia vị khác. Có thể nói, nếu bánh xèo ghi điểm nhờ vị giòn tan cùng rau sống thanh mát thì okonomiyaki lại chinh phục thực khách bằng độ mềm béo và hương vị sốt đậm đà đặc trưng.
3. Đánh giá vị sốt đặc trưng và lớp bắp cải giòn
Nếu phải chọn ra hai yếu tố làm nên linh hồn của okonomiyaki, chắc chắn đó là lớp sốt phủ bên trên và độ giòn nhẹ của bắp cải bên trong bánh. Sốt okonomiyaki có vị chua ngọt đậm, hơi sánh, thường được pha từ sốt Worcestershire, tương cà, đường và một ít nước tương, khi rưới lên mặt bánh nóng sẽ tạo lớp áo bóng bẩy vô cùng bắt mắt.
Kết hợp cùng sốt đậm đà là đường mayonnaise kẻ ngang dọc phía trên, mang vị béo nhẹ giúp cân bằng độ chua ngọt của sốt chính, đồng thời tạo điểm nhấn thị giác đặc trưng mà hầu như quán nào bán okonomiyaki cũng áp dụng. Một số nơi còn rắc thêm bột cá bào (katsuobushi) hoặc rong biển bào lên trên, khi gặp hơi nóng sẽ khẽ lay động, vừa tăng thêm hương vị umami vừa khiến món ăn trông sống động hơn hẳn.
Về phần nhân bánh, bắp cải bào đóng vai trò quan trọng không kém phần sốt. Bắp cải được thái sợi vừa phải, khi chiên chín vẫn giữ được độ giòn nhẹ, tạo cảm giác tươi mát xen giữa lớp bột mềm và phần thịt hoặc hải sản béo ngậy. Nếu bắp cải thái quá dày, bánh sẽ bị sượng và khó chín đều, còn nếu thái quá mỏng lại dễ bị nát, mất đi độ giòn đặc trưng vốn có. Chính sự cân bằng tinh tế giữa sốt đậm đà và bắp cải giòn nhẹ đã tạo nên sức hút riêng cho từng miếng bánh okonomiyaki.
4. Cách làm okonomiyaki tại nhà cho người mới
Với những ai muốn thử sức, cách làm okonomiyaki tại nhà không quá phức tạp nếu chuẩn bị đầy đủ nguyên liệu và nắm rõ vài lưu ý nhỏ khi chiên bánh.
Nguyên liệu cần có gồm: bột mì, nước dashi (có thể thay bằng nước lọc pha chút hạt nêm), trứng gà, bắp cải bào sợi, thịt ba chỉ thái mỏng hoặc tôm, cùng bộ ba sốt okonomiyaki, mayonnaise và bột cá bào để hoàn thiện hương vị. Người mới nên chọn nhân đơn giản như thịt ba chỉ hoặc tôm trước khi thử các loại nhân phức tạp hơn để dễ kiểm soát độ chín của bánh.
Các bước thực hiện cách làm okonomiyaki tại nhà bắt đầu bằng việc trộn đều bột mì với nước dashi và trứng cho đến khi hỗn hợp sánh mịn, sau đó cho bắp cải bào vào trộn đều, để bột nghỉ khoảng 10 phút cho ngấm gia vị. Làm nóng chảo chống dính với một lớp dầu mỏng, đổ hỗn hợp bột vào tạo hình tròn dày khoảng 2 – 3cm, xếp thịt ba chỉ hoặc tôm lên trên mặt bánh rồi chiên lửa vừa khoảng 4 – 5 phút đến khi mặt dưới vàng đều.
Khi bánh đã se mặt, nhẹ nhàng lật bánh bằng hai chiếc xẻng lớn để tránh làm vỡ, tiếp tục chiên thêm 4 – 5 phút cho mặt còn lại chín vàng và phần nhân bên trong chín đều. Cuối cùng, gắp bánh ra đĩa, rưới sốt okonomiyaki, kẻ thêm mayonnaise và rắc bột cá bào lên trên là đã hoàn thành. Với cách làm okonomiyaki tại nhà cho người mới bắt đầu này, chỉ cần vài lần luyện tập lật bánh là có thể tự tin cho ra thành phẩm chín đều, giữ được độ mềm bên trong và lớp vỏ hơi giòn nhẹ bên ngoài.
5. Kết luận
Dù chưa phổ biến bằng takoyaki hay ramen, okonomiyaki vẫn xứng đáng là món ăn đáng thử với những ai yêu thích ẩm thực Nhật Bản nhờ sự linh hoạt trong cách chọn nguyên liệu và hương vị đậm đà từ lớp sốt đặc trưng. Hiểu rõ okonomiyaki khác bánh xèo Việt Nam thế nào cũng giúp thực khách có cái nhìn thú vị hơn khi so sánh hai món bánh mặn tưởng chừng giống nhau nhưng lại mang bản sắc ẩm thực hoàn toàn riêng biệt. Nếu muốn tự tay trải nghiệm, áp dụng ngay cách làm okonomiyaki tại nhà cho người mới cũng là cách tuyệt vời để cả gia đình cùng khám phá món “bánh xèo tùy thích” độc đáo này.